Binnenkort verschijnt Vertel het niet, en het wordt voorlopig mijn laatste novelle.
Niet omdat het schrijven me tegenstaat, integendeel, maar omdat ik de laatste tijd veel heb geproduceerd, en omdat er op een gegeven moment een buitenwereld is die zachtjes maar dringend om aandacht vraagt. Die ga ik haar geven. Maar voor ik dat doe, wil ik je eerst nog iets vertellen.
Dit verhaal had ik lang voor me uitgeschoven. Niet omdat ik niet wist wat ik wilde schrijven, maar omdat het dicht bij me staat op een manier die ik tijdens het schrijven niet altijd even gemakkelijk vond.
Het begint eenvoudig. Vier vrienden, een kampeerweekend in de Ardennen, een kampvuur. Ze dagen elkaar uit: wie vertelt het engste verhaal? Het is een spel, niet meer dan dat. Totdat Trevor aan de beurt is. Zijn verhaal gaat over een gewone man in een gewoon huis, en het begint zoals zulke verhalen altijd beginnen: met geklop op de muren. Het is het geijkte plaatje, het cliché dat je kent uit duizenden films en duizenden boeken. Maar toch zit er iets in het verhaal van Trevor. Iets wat blijft hangen bij iedereen die het hoort, iets wat onder je huid kruipt. Achteraf kan niemand precies zeggen wat het is.
Misschien komt het door de manier waarop hij het vertelt. Zijn verhaal is anders dan de rest – doorleefd, gelaagd, vol details die aanvoelen als herinnering in plaats van verzinsel. Hij wint dan ook met overtuiging. Maar eenmaal thuis begint de grens tussen zijn verhaal en de werkelijkheid te vervagen.
Vertel het niet is geen klassiek spookverhaal. Het gaat over iets wat me al mijn hele leven fascineert: hoe folklore ontstaat. Hoe verhalen veranderen met elke verteller. Hoe iets wat begint als woorden bij een kampvuur langzaam een eigen leven gaat leiden. Maar vooral wat er gebeurt met de mensen die er middenin staan. Niet de mensen die er vol sensatie op afkomen, maar de gewone mensen in wier leven het binnensluipt zonder dat ze het bewust hebben uitgenodigd.
Want dat is waar dit verhaal ook over gaat. Over mensen die iets meemaken wat ze niet kunnen verklaren, en die daarin niet worden geloofd. Of erger: wier ervaring wordt omgebouwd tot iets wat er niets meer mee te maken heeft. Ik ben iemand die van nature naar verklaringen zoekt, die bij elk bovennatuurlijk onderwerp graag naar alle kanten kijkt: de sceptici, de wetenschappers, de gelovigen. Maar wat mij altijd het meeste raakt zijn de mensen. En die wilde ik een stem geven.
Alle fenomenen die in dit verhaal worden aangehaald zijn echt. Dat vond ik zeer belangrijk. De verhalen bestaan, de plekken staan er nog, de geschiedenis klopt. Ik heb onderzoek gedaan, veel gelezen verbanden gelegd, en daar een verhaal omheen gebouwd dat fictie is, maar niet altijd als fictie aanvoelt. Dat was precies de bedoeling.
Ik moet dan ook eerlijk toegeven dat ik tijdens het schrijven zelf soms even de gang in keek voor ik verder typte. Dat is natuurlijk belachelijk. Maar het is ook precies het punt.
Vertel het niet verschijnt binnenkort.

